Maak van Tilburg barmhartige stad (gastopinie)

door Zr. Mariëtte Kinker

Tilburg: bijna 210.000 mensen, die allemaal hopen op een goed leven en zich in Tilburg thuis en veilig willen voelen. Een stad, waar kinderen en jonge mensen toekomst hebben, waar bejaarde mensen redelijk onbezorgd oud kunnen worden en Brabantse gezelligheid en gemoedelijkheid kleur geven aan het leven. Een stad waar mensen zichzelf mogen zijn en veelkleurigheid en vreemde vogels een plek mogen vinden.

Een stad waar mensen zich met elkaar verbonden weten.

Belangeloos

Zo'n stad ontstaat niet vanzelf! Daar heb je iedereen bij nodig. Zonder barmhartigheid, zonder dat we met elkaars kwetsbaarheid en tekorten rekening houden, zal het niet lukken. En ik denk, dat het in Tilburg nog niet zo gek gaat. Veel inwoners van Tilburg zie ik leven en werken vanuit compassie. Al die 'gewone' mensen, die dag in dag uit barmhartigheid handen en voeten geven: thuis, op het werk, op het sportveld, op school.

En vergeet niet de vele groeperingen, die zich belangeloos inzetten voor kwetsbare mensen. Zij allen drágen de stad.

In de samenleving van vandaag heerst een klimaat van verharding, geweld, gebrek aan veiligheid. Veel mensen leven los van elkaar, hebben geen aandacht voor de ander. Machtsmisbruik en hebzucht spelen daarbij zeker een grote rol. Via de media worden we hier dagelijks mee geconfronteerd en dat schept een sfeer van onbehagen. Soms leidt het ertoe dat mensen zich terugtrekken in hun eigen wereldje.

Johan Huizinga, een cultuurfilosoof, schreef al in het begin van de vorige eeuw:

'Een cultuur kan hoog zijn als ze de beeldhouwkunst en technische vooruitgang mist, maar niet als ze de barmhartigheid mist.'

In Nederland en in andere westerse landen dringt dit bewustzijn door.

Zwijsen

Er komen groepen en personen in beweging om te werken aan een samenleving waarin voor iedereen plek is ondanks tegenstellingen, kwetsbaarheden en onrecht. Misschien mag en wil Tilburg wel voorop lopen en barmhartigheid weer hoog in het vaandel zetten.

In 1998 werd in Tilburg de landelijke Beweging van Barmhartigheid opgericht. De Beweging heeft inmiddels enige honderden participanten, waarvan velen uit Tilburg.

Twee jaar geleden is er een Regionale Beweging van Barmhartigheid-Tilburg opgericht. Het is niet toevallig, dat dat juist hier gebeurde.

Pastoor Zwijsen zag begin 19de eeuw de bedroevende situatie van de Tilburgse bevolking. Het ontbrak aan goed onderwijs en zieken werden aan hun lot overgelaten. Hij zag dat vooral de zorg bij het begin en het einde van het leven ver onder de maat was. Hij zag, dat vooral kinderen, jongeren, zieke en bejaarde mensen hier onder leden. Het raakte hem en hij moest iets doen.

Compassie

Hij stichtte de Congregaties van de Zusters van Liefde en de Fraters van Tilburg. Een golf van barmhartigheid ontstond, die al gauw verder reikte dan Tilburg. Ook de Vincentiusvereniging ontstond in dezelfde tijd.

En nu, in 2012, is barmhartigheid weer heel actueel. De werkelijkheid van ons menselijk bestaan is, dat niemand ontkomt aan pijn en verdriet. Onmacht en kwade wil komen soms op ons pad en ziekte en dood ontlopen we niet. Ons leven is broos en kwetsbaar en niet maakbaar.

Daarop is maar één antwoord: barmhartigheid, compassie.

Het brengt ons bij een lang vergeten waarheid: dat wij aan elkaar zijn overgeleverd en elkaar kunnen maken en breken. Mensen zijn aangewezen op elkaars ontferming.

Barmhartigheid heeft in het maatschappelijk leven soms een softe bijklank, alsof het alleen gaat om zacht en liefdadig zijn.

Niets is echter minder waar.

Barmhartigheid vraagt om een sterk karakter en om doorzettingsvermogen en

trouw. Ook om doorgaan wanneer een ander afhaakt. Soms betekent barmhartigheid ook: stevig optreden. Burgemeester Noordanus zei bij een bezoek aan de Regionale Beweging van Barmhartigheid-Tilburg: "Het is de kunst stevig te besturen en toch een burgervader te zijn. Het gaat om de verbinding tussen stelligheid en compassie."

Kracht

Kracht en mildheid kunnen hand in hand gaan. Barmhartigheid vraagt creativiteit, moed en kan op veel manieren gebeuren. De parabel van de Barmhartige Samaritaan is daarvan een prachtig voorbeeld. De Samaritaan, de vreemdeling, koos ervoor zich tot naaste te maken van de gewonde man langs de weg, terwijl de priester er met een boog omheen liep. Het is niet moeilijk om deze parabel te actualiseren voor de stad Tilburg.

Barmhartigheid is een beweging van zien - bewogen worden - in beweging komen.

Het begint met zien: de ander zien in zijn of haar kracht en kwetsbaarheid. Zien we onze collega's op het werk echt? Heb ik daadwerkelijke aandacht voor mijn buren?

En dan je laten raken door de ander en hem of haar bij je binnenlaten. Dat is de tweede stap en niet de makkelijkste.

En dan in beweging komen: helpen, troosten, vergeven, luisteren, opkomen voor wie onrecht wordt aangedaan...

Barmhartigheid is ons ingeschapen en komt door het leven heen tot bloei. Daarom maakt leven vanuit compassie niet alleen anderen gelukkig, je wordt er zelf ook gelukkig van.

De Dalai Lama geeft ons daarvoor een goede raad:

Als je wilt dat anderen gelukkig zijn, beoefen compassie.

Als je zelf gelukkig wilt zijn, beoefen compassie.

In het traject Toekomst Tilburg 2040 mag volgens mij 'Barmhartigheid' niet ontbreken! Tilburg, een barmhartige stad, een gelukkige stad! Dat wens ik ons allen toe!

Zr. Mariëtte Kinker, lid van de Congregatie van de Zusters van Liefde, is medeoprichter van de Regionale Beweging van Barmhartigheid-Tilburg.

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.