Muren weg, geen talent meer verloren (Tilburg 2040)

Hoe zijn jullie te werk gegaan?

 "Het heeft best even gekost om focus te vinden op dit brede terrein. Dat is uiteindelijk talentontwikkeling geworden. We hebben figuurlijk een uitstapje gemaakt naar Finland: een klein land dat op dit terrein bijzondere prestaties laat zien. Onze bevindingen zijn besproken in een meeting met allerlei mensen uit het Tilburgse onderwijs."

Wat was het meest verrassende inzicht?

"Dat er in het hele onderwijs veel meer gemeenschappelijke thema's zijn dan je denkt. Uitval is een groot probleem op de ROC's, maar ook op de universiteit. Overal breekt men zich er het hoofd over hoe studenten te activeren en het onderwijs te vernieuwen."

En het opleidingsniveau in Tilburg is laag vergeleken met andere steden.

"Ja, hoewel het onderwijsniveau dankzij onder meer de fraters juist hoog was. Het heeft te maken met de industriële geschiendenis van de stad. We moeten het zien op te krikken. Er is talent genoeg, maar dat moet optimaal worden uitgedaagd en de kans krijgen zich te ontwikkelen. Op alle niveaus."

Waar moet het naar toe in 2040?

"De ambitie moet zijn dat Tilburg dan wordt herkend als dé onderwijsstad van Nederland. Er is potentie genoeg met instituten als Tilburg University, OMO, Fontys en Avans. Maar laat het niet gaan om de belangen van organisaties en hun medewerkers. Het talent van studenten moet volstrekt centraal staan. En dan gaat het ons niet alleen om de kernopleiding, maar ook om talent in muziek of sport. Het motto: it takes a village to raise a child."

Wat moet je de komende tien jaar doen?

"We pleiten voor een Tilburgs onderwijsberaad op drie niveaus: dat van bestuurders - die vinden elkaar al goed - maar ook dat van studenten en docenten. Onderwijsinstituten moeten buiten de eigen muren treden, er moet veel meer onderlinge uitwisseling en dynamiek komen. Er zijn al goede voorbeelden van samenwerking, maar je moet meer doen. Haal de beste studenten uit de bovenbouw van het middelbaar onderwijs naar de universiteit, laat hoogleraren ook naar het Theresia en andere middelbare scholen gaan. In het wetenschapsknooppunt kun je werken aan de verbetering van beroepen in zorg en techniek. Bied goede studenten van het ROC vroeg de kans hun licht op te steken in het hoger onderwijs.

De zomerschool kan breder worden opgezet dan alleen de universiteit: bied allerlei leerlingen in de vakantie de kans hun sterke kanten door te ontwikkelen en zwaktes bij te spijkeren. En de contacten met het bedrijfsleven kunnen beter: dat is in Tilburg vooral het midden- en kleinbedrijf dat steeds kennisintensiever wordt. "

Wat verwachten jullie van de overheid?

"Laat die zich alsjeblief terughoudender opstellen. Les één van Finland: zet de professionaliteit van de docent centraal. Het systeem is gebaseerd op vertrouwen, er wordt veel minder getoetst en gecontroleerd, maar de resultaten zijn beter dan waar ook.

Ja, het tegenovergestelde dus van ons systeem met zijn regulering en bureaucratie. Door incidenten als met Inholland schiet het momenteel alleen maar verder door met controle en toezicht: een tendens die het hele stelsel dreigt te ondergraven. Op gemeentelijk niveau kun je hieraan weinig veranderen, maar ook daar is terughoudendheid geboden. Instellingen moet open staan voor verbetering, maar laat ze het zelf doen."

Welke knuppel kunt u in het hoenderhok gooien.

"Een idee kan zijn om in Tilburg te komen tot één lerarenopleiding. Nu is er nog dat onderscheid tussen eerstegraads en tweedegraads en we zijn nu ook een academische opleiding gestart. Het zou goed zijn daarvan één geheel te maken."

© Brabants Dagblad 2012, op dit artikel rust copyright.